New Year’s Day (Ko Un)

 

New Year’s Day
Ko Un

This is the loneliest spot in the country on New Year’s Day.
I’ve spent the whole long winter here,
devoid of everything.
It’s been a week already since the boats stopped running.
Chuja Island goes on getting smaller
until sad eyes cannot see it.

Don’t overturn the glass from which you drank.
Once you’re past thirty,
you can make friends with an empty glass.

Tell me, wind: what can I hope for on New Year’s Day on this remote island?
After some tedious, very tedious reading
by the light of a small oil lamp,
I mutter a single drunken line
but vowels alone can’t make it audible
as far as that widower’s tomb out there.

So, wind: let none live here but those who will die here.
Endurance is the greatest journey of all.
Even if the boats are completely overwhelmed by the gale,
I’m going to set out, though I’ve got no overcoat.

Tell me again, wind: what more can I hope for on New Year’s Day?
From the guts of a boarding house, coughs flee
one after another, that’s all I can hear.

One day, they’ll return, transformed into the local dialect.
Ah, New Year’s greetings, buried alive by Cheju Island’s wild whirlwinds.


 

Bản dịch của chị Giang/Phạm Thị Điệp Giang/Zim/ZDreamer/người tin vào tình yêu –

Ngày đầu năm
Đây là điểm cô độc nhất trên đất nước này vào ngày đầu năm mới
Tôi đã ở đây suốt cả mùa đông dài
cách biệt với mọi thứ
Đã một tuần rồi từ khi những con tàu ngừng chạy
Đảo Chuja trở nên nhỏ bé hơn
cho tới khi những con mắt buồn không thể nào thấy nó

Đừng dốc ngược chiếc ly anh vừa uống
Khi anh đã quá ba mươi
anh có thể làm bạn với một chiếc ly rỗng

Hãy nói với tôi, gió: Tôi có thể mong đợi gì cho ngày đầu năm trên hòn đảo xa xôi này?
Sau những lúc đọc sách buồn tẻ, tẻ ngắt ấy
bên ánh sáng của ngọn đèn dầu nhỏ
Tôi lẩm nhẩm một dòng thơ say
nhưng những nguyên âm tự chúng không thể nào thành tiếng
xa tới mộ kẻ góa vợ ngoài kia.

Vậy, gió hỡi: Hãy đừng để ai sống ở đây ngoài những người sẽ chết
Nhẫn nại là cuộc hành trình vĩ đại nhất
Ngay cả nếu những con tàu hoàn toàn bị nhấn chìm bởi gió cả
Tôi sẽ chuẩn bị lên đường dù chẳng áo khoác ngoài

Hãy nói với tôi lần nữa, gió ơi: Tôi còn có thể mong chờ gì cho ngày đầu năm mới?
Từ những ngách nhỏ trong nhà trọ, những tiếng ho thoát ra
tiếng này sau tiếng kia, là tất cả những gì tôi có thể nghe thấy
Một ngày, chúng sẽ trở lại, chuyển thành thổ âm
À, những lời chào năm mới, đã bị chôn sống bởi những cơn cuồng phong của đảo Cheju

Bản dịch của mình:

Ngày đầu năm mới

Đây là nơi cô độc nhất trên đất nước này vào ngày đầu năm mới
Tôi đã sống cả mùa đông đằng đẵng ở đây rồi,
tách mình khỏi mọi thứ.
Đã một tuần qua từ khi những con tàu ngừng chạy
Đảo Chuja cứ nhỏ dần đi
đến khi những cặp mắt buồn không còn trông thấy nữa.

Đừng dốc ngược chiếc ly anh vừa cạn.
Khi đã qua ngưỡng ba mươi rồi,
anh có thể làm bạn cùng một chiếc ly rỗng.

Nói tôi nghe, này ngọn gió: tôi có thể mong đợi gì trong ngày đầu năm mới trên hòn đảo xa biệt này?
Sau những trang đọc mệt mỏi rã rời
bên đốm sáng từ ngọn đèn dầu nhỏ,
tôi lẩm bẩm một dòng thơ say
nhưng với những nguyên âm thôi nó không thể nào đến được
với ngôi mộ người góa phụ ấy ngoài kia.

Nên gió ơi: đừng để ai sống ở nơi này ngoài những người sẽ chết từ đây.
Vĩ đại nhất là hành trình của sự chịu đựng.
Dù những con thuyền trĩu mình dưới bão giông
Tôi cũng sẽ ra đi dù chẳng có lấy một tấm áo khoác.

Hãy nói cho tôi nghe lần nữa, hỡi gió: tôi có thể chờ mong điều gì cho ngày đầu năm mới?
Từ bao ngõ ngách trong quán trọ, những tiếng ho bục ra
lần lượt, đó là tất cả những gì tôi nghe thấy được.
Một ngày, chúng sẽ quay lại, trở thành phương ngữ.
À, những lời chúc cho năm mới, chôn sống dưới những cơn lốc cuốn hoang dại của đảo Cheju.

Một phần trăm trước khi tuyệt vọng/One percent prior to despair

 

Một phần trăm trước khi tuyệt vọng

những tối như tối nay tôi không thể ở trong căn phòng mình, phải tìm cớ ra ngoài.
em gái viết bảo đau đầu. ghét khoảng thời gian này trong ngày. có cảm giác muốn chết.
tôi cũng có cảm giác ấy. độ bốn đến sáu giờ chiều. những ngày này, trời mau buông tối.
một người nói, bạn đừng đến thành phố của tôi những ngày này, nỗi niềm tê tái của bầu trời khiến người ta u buồn.
tôi muốn nói, thành phố của bạn có não nề bằng thành phố của tôi?
tôi luôn rảo bước nhanh, đôi lúc thoáng sợ những người xung quanh mình.
những ánh nhìn có màu xám, nặng trĩu, như thực tại giữa tôi và họ. khoảng cách giữa chúng tôi.
trái tim của chúng tôi dường như không có nét gì giống nhau.
tôi thủy chung cùng một ai đó, tình cảm dành riêng cho anh, không muốn nhìn ai khác, không muốn nghĩ về ai khác.
nhưng không yêu anh.
không thoải mái trải lòng cùng anh. cũng không thật tin anh.
từ khi mới thở, vốn không thể tin tưởng người khác hoàn toàn, nhiều lắm đâu chừng chín chín phần trăm.
vì một phần trăm đó, chưa bao giờ tôi yêu được một người.
vừa thoáng phải lòng đã thấy mình phản bội.
vì một phần trăm.
tôi gặp một người bạn, cười nói và ăn tối.
trước khi gọi món đã hình dung ra mùi vị của món ấy trong vòm miệng.
bất giác chỉ muốn nhắm mắt lại
quên đi tất cả những điều này.
có thể, sau sáu giờ tối,
khi bóng đêm tràn khắp,
tôi sẽ vui lên một chút.
góp nhặt một chút hạnh phúc, một chút hy vọng,
không cần những gì quá lớn lao,
đưa tôi từ giây này sang giây tiếp theo bình an.
vì một chút những thứ không rõ tên,
vì một phần trăm chưa thể nào trao gửi,
tôi đã cứu mình khỏi rất nhiều lần
trước những bánh xe di chuyển quá nhanh.
trước mỗi ngày trôi qua quá nhanh.
chỉ có cơn tuyệt vọng của tôi,
thật chậm

____________________________________________________________

I wrote this piece in Vietnamese then translated to English myself. Sometimes I do it the other way around – write in English then translate to Vietnamese. This process is always challenging because of the differences between both languages, yet it mesmerizes me since I love them both.


One percent prior to despair

during nights like tonight I cannot stay at my place, must find an excuse to go out.
little sister wrote about her headache. hated this time of the day. felt like she wanted to die.
I have that feeling too. around four to six p.m. these days, the night comes quickly.
one friend said, ‘do not come to my city these days, the grieving sadness of the sky makes people depressed.
I wanted to say, ‘would your city be more melancholic than mine?’
I always pick up my walking steps, sometimes slightly scared of the people around.
the glances colored grey, oppressed, like the reality between them and me. the distance between us.
our hearts do not seem to bear any resemblance.
I am loyal to someone, devote my admiration to only him, do not want to look at anybody else, do not want to think of anyone else.
yet do not love him.
do not feel comfortable unfolding my heart to him. do not really trust him.
since my first breath, I cannot fully trust others, perhaps as much as ninety-nine percent.
due to the remaining one percent, never have I ever been able to love a person.
the first glimpse of love already comes with the guilt of betrayal.
because of one percent.
I meet a friend, laugh, talk, and have dinner.
before ordering food I already imagine its flavor in my mouth.
suddenly just want to close my eyes
forget about all of this.
perhaps, after six p.m.,
when darkness emerges,
I will be slightly more cheerful.
collect some happiness, some hope,
no need for anything extravagant,
bringing me from one moment to the next safely.
because of a little of the unnamed things,
because of one percent that has not been given,
I have many times saved myself from
the wheels that move so fast.
the every day that passes by so fast.
only my despair,
so slow

Thơ về Sài Gòn

Hôm nay tự nhiên đọc được bài thơ này trên Tuổi Trẻ Online. Đơn giản, nhưng rất Sài Gòn – nắng, bụi, mưa, đông đúc, và những hàng ăn đêm…

Sài Gòn

NGÔ LIÊM KHOAN

 

Sài Gòn nắng đến độ
Em phủ kín khẩu trang
Ta chỉ còn biết yêu đôi mắt

Sài Gòn mưa đến độ
Ta chưa kịp xòe ô
Em đã về nhà ai ướt áo

Sài Gòn bụi đến độ
Ta lạc mất mùi nhau
Sau một chiều kẹt xe vô cớ

Sài Gòn đông đến độ
Có quá nhiều dáng người
Ta sửng sốt… là em

Sài Gòn rộng đến độ
Mười năm ta xa nhau
Chưa một lần gặp em tình cờ trên phố

Sài Gòn vui đến độ
Ta không còn đủ buồn
Để đi hết những quán đêm

 

Ảo tưởng

Tôi nhớ một vài điều đã có


ví dụ như
sắc hoàng hôn rạn vỡ
trong mắt em


ví dụ như
đôi môi em khô ran nhợt nhạt
run lên từng đợt sóng
khi tôi hôn em


ví dụ như
tay em khẽ nắm tay tôi
lành êm như gió
sao lại mang cả trời xanh trong đó


ví dụ như
một ngày
trước phòng chờ sân bay
em quay lại nhìn tôi
người ta thì thầm về niềm luyến tiếc
nơi những người yêu nói lời tiễn biệt
trước mỗi chuyến đi xa


Chỉ riêng mình tôi biết
từ sắc hoàng hôn rạn vỡ trong mắt em
linh cảm về một nỗi mất mát
giản dị
như lúc chúng ta yêu nhau.


Không một dòng tin từ em
Tôi vẫn sống như từng ngày vẫn thế
vẫn yên bình
Vẫn ngày. Vẫn đêm.


Có khác biệt gì đâu khi tôi chẳng còn em
Nỗi buồn này phải đâu là thật
tôi trấn an mình bằng tầng tầng lớp lớp
của nỗi cô đơn


Tôi nhìn vào tim mình
Tình yêu không còn ở đó
Tôi chỉ nhớ một vài điều đã có
một trong vài điều thi thoảng là em.

Khúc Tình Ca Hạ Cuối (2004)

Chẳng còn bao lâu nữa phải không em
Tôi hát cho em khúc tình ca hạ cuối
Cho những điều chưa một lần được nói

Tôi yêu biết bao những trưa tan học
Được đi gần em đến tận cổng trường
Được trông thấy em vui bên bè bạn
Dù trong ánh mắt em nhìn không có bóng hình tôi.

Tôi yêu biết bao những lúc thấy em cười
Và nao nao khi biết em đã khóc
Ai cũng có những điều không nói được
đọng lại thành nước mắt
phải không em?

Em từng nhận những bài ca vô danh
Những bài thơ vụng về ai lén tặng
Những món quà nhỏ chẳng biết rằng ai gửi
Tôi chỉ có thể làm cho em những điều không tên…

Tôi chỉ có thể đâu đó ngắm nhìn em
Chỉ có thể ao ước một lần mình dám nói
Chỉ có thể là người chờ đợi
Một điều gì không biết nữa
em ơi

Ngày tốt nghiệp sau cùng
Bên một người
mắt em long lanh nước
Tôi khẽ thở dài.
Giá như em nhìn thấy tôi
nhận ra tôi
đến bên tôi
Tôi sẽ nói hết nói hết nói hết những điều chưa một lần được nói
Dưới mái trường thân thương ta bên nhau một ngày sau cuối
Có thể chẳng còn gặp lại nữa trong đời


Nhưng bởi tôi chỉ là một kẻ
Lặng thầm nghĩ về em
với nỗi nhớ tiến đến cộng vô cùng
Nên giờ đây chỉ mình tôi nghẹn ngào hát lên khúc tình ca cho một mùa hạ của những-điều-chưa-một-lần-dám-nói
Giữa sân trường quạnh vắng
không em.

Khát

Cuối ngày.
Em cố giữ lại vệt nắng lung linh trên cành khô sắp gãy
thế mà nắng cũng tan đi.

Những buổi hoàng hôn lộng lẫy
em muốn thấy anh
bên em, lắng nghe ly khúc của mặt trời.
Từng ngày
sau lời chia tay
là sự bất an dịu dàng trong bóng tối.
Em thao thức chờ bước sang ngày mới;
Em muốn gặp anh.

Thế giới em
thú vị như một bức tranh còn dang dở
Anh là những gam màu rạng rỡ
em chưa biết đến bao giờ.

Ngày tháng hai se lạnh
Em thả những ước vọng về anh lên trời
Mỗi khi nhớ tiếng anh cười
em lại rơi nước mắt.

Dù chỉ là ảo ảnh, em vẫn mong sống được những mộng tưởng về anh
về một điều gì đó tốt đẹp hơn
em không rõ tên
chừng như không ai biết.

Mặt trời vẫn đến và đi từng ngày
cùng những bản tình ca
đẹp như chân trời mang sắc lửa.
Những kẻ cô đơn như chúng ta
tìm đến nhau như tìm hơi thở
giữa bầy nhân loại thiếu vắng tình yêu.

Feb 9, 2007

 

A Blessing (James Wright)

Just off the highway to Rochester, Minnesota,
Twilight bounds softly forth onto the grass.
And the eyes of those two Indian ponies
Darken with kindness.
They have come gladly out of the willows
To welcome my friend and me.
We step over the barbed wire into the pasture
Where they have been grazing all day, alone.
They ripple tensely, they can hardly contain their happiness
That we have come.
They bow shyly as wet swans. They love each other.
There is no loneliness like theirs.
At home once more,
They begin munching the young tufts of spring in the darkness.
I would like to hold the slenderer one in my arms,
For she has walked over to me
And nuzzled my left hand.
She is black and white,
Her mane falls wild on her forehead,
And the light breeze moves me to caress her long ear
That is delicate as the skin over a girl’s wrist.
Suddenly I realize
That if I stepped out of my body I would break
Into blossom.

Tonight I Can Write The Saddest Lines (Pablo Neruda)

I can write the saddest poem of all tonight.

Write, for instance: “The night is full of stars,
and the stars, blue, shiver in the distance.”

The night wind whirls in the sky and sings.

I can write the saddest poem of all tonight.
I loved her, and sometimes she loved me too.

On nights like this, I held her in my arms.
I kissed her so many times under the infinite sky.

She loved me, sometimes I loved her.
How could I not have loved her large, still eyes?

I can write the saddest poem of all tonight.
To think I don’t have her. To feel that I’ve lost her.

To hear the immense night, more immense without her.
And the poem falls to the soul as dew to grass.

What does it matter that my love couldn’t keep her.
The night is full of stars and she is not with me.

That’s all. Far away, someone sings. Far away.
My soul is lost without her.

As if to bring her near, my eyes search for her.
My heart searches for her and she is not with me.

The same night that whitens the same trees.
We, we who were, we are the same no longer.

I no longer love her, true, but how much I loved her.
My voice searched the wind to touch her ear.

Someone else’s. She will be someone else’s. As she once
belonged to my kisses.
Her voice, her light body. Her infinite eyes.

I no longer love her, true, but perhaps I love her.
Love is so short and oblivion so long.

Because on nights like this I held her in my arms,
my soul is lost without her.

Although this may be the last pain she causes me,
and this may be the last poem I write for her.

 

Đêm nay tôi có thể viết những dòng sầu muộn nhất (Pablo Neruda)

Tựa gốc (original title): Tonight I Can Write The Saddest Lines (Pablo Neruda)

 

Đêm nay tôi có thể viết những dòng sầu muộn nhất
– Pablo Neruda

Đêm nay tôi có thể viết bài thơ buồn nhất trong các bài thơ.

Ví dụ tôi viết rằng, “Đêm đầy sao,
và những ngôi sao, xanh biếc, run rẩy trong xa vời.”

Ngọn gió đêm lăn trên bầu trời và cất tiếng hát.

Đêm nay tôi có thể viết nên bài thơ buồn nhất.
Tôi đã yêu nàng, và thảng hoặc nàng cũng đã yêu tôi.

Trong những đêm như đêm nay, tôi đã ôm nàng trong vòng tay.
Tôi đã hôn nàng biết bao nhiêu lần dưới bầu trời vô tận.

Nàng đã yêu tôi, đôi khi tôi cũng đã yêu nàng.
Làm sao tôi có thể không yêu đôi mắt to tĩnh lặng của nàng?

Đêm nay tôi có thể viết bài thơ buồn nhất.
Để nghĩ rằng tôi không có nàng. Để cảm nhận rằng tôi đã mất nàng.

Để nghe đêm mênh mông, và bao la hơn vì không có nàng.
Và bài thơ rơi vào cõi lòng như sương trên ngọn cỏ.
Có can hệ gì đâu khi tình yêu của tôi không giữ nàng được nữa
Đêm phủ đầy sao và nàng không ở bên tôi.

Chỉ có thế thôi. Ở nơi xa xôi, ai đó đang vang tiếng hát. Xa vời vợi.
Không có nàng, tâm hồn tôi lạc lối.

Như đang kéo nàng lại gần, đôi mắt tôi tìm kiếm nàng.
Trái tim tôi tìm kiếm nàng và nàng chẳng ở cùng tôi.

Cùng đêm ấy phủ trắng những tán cây
Chúng ta, chúng ta của ngày xưa, không còn như thế nữa.

Tôi không còn yêu nàng, thật thế, nhưng tôi đã yêu nàng biết bao nhiêu
Giọng nói tôi đi tìm ngọn gió nào chạm được đến tai nàng.

Thuộc về ai đó khác. Nàng sẽ là của ai đó khác. Như đã một lần
nàng thuộc về những nụ hôn của tôi.
Giọng nói của nàng, cơ thể nhẹ tênh của nàng. Đôi mắt nàng vô tận.

Tôi không còn yêu nàng nữa, đúng vậy, nhưng có lẽ tôi yêu nàng.
Tình yêu ngắn ngủi thế, sự lãng quên lại quá lâu dài.

Vì trong những đêm như đêm nay tôi đã ôm nàng trong vòng tay,
tâm hồn lạc mất vì không có nàng ở cạnh.

Dù đây có thể là nỗi đau sau cùng nàng mang lại cho tôi,
và đây có lẽ là bài thơ cuối tôi viết cho nàng.

 

(Việt Thanh dịch)